Skip to main content

#10yearchallange නිසා සමාජෙන් කොන් වේවිද?



සමාජ ජාල හරහා මේ දිනවල ඉතා වේගයෙන් යන රැල්ලක් තමයි #10yearchallange  එක. වැඩේ නම් සරලයි වගේ බැලු බැල්මට. මේ සඳහා සසභාගී වීමට ඔනම අයෙක්ට පුලුවන්. කරන්න විශේෂ දැනුමක් අවශ්‍ය නැ, විශේෂ මෙවලම් අවශ්‍යත් නැ. කරන්න තියෙන එකම දේ තමන්ගේ මීට වසර 10ට පෙර ලබා ගත් පිංතූරයක් සසදමින් සමාජ ජාලය හරහා එක් කිරීම පමණයි.



දැන් මේ අහිංසක සතුටක් ලබන වැඩක් නේද මේ? පොඩි කාලේ පිංතුර එලියට අදිමින් ඒ මිහිරි අමිහිරි මතක විදින්නට ඔබත් ඔබේ සමාජ ජාල ආශ්‍රීත හිතමිතුරන් එක් වෙනව නේද?

 කමෙන්ට් කරනව ලයික් කරනව.....
ඒ විතරක් නෙමේ අදාල සමාජ ජාල සේවාවක් ගොඩනගා ඇති සමාගම් වලට නත්තල් වගේ.

ඇයි එහෙම නත්තල්?



ඔබ මීට පෙර Facial Recognition ගැන අසා ඇති, එක්කෝ ඒ ගැන හොඳින් දන්නව වෙන්නත් පුලුවන්. දන්නේ නැති අයෙක් නම්.. යම් පුද්ගලයෙක් පිංතුරයක් හෝ විඩීයෝවක ඇති විඩීයෝ ෆ්‍රේම් එකක් භාවිතයෙන් හදුනා ගැණීම, තහවුරු කරගැණීමට හැකියාවක් මේ Facial Recognition තාක්ෂණයට පුලුවන්.

එක පේළියකින් ලිව්වට මෙය ඉතා සංකීර්ණ ක්‍රියාවලියක්. මේ වැඩේට 1964 වගේ කාලෙකදි හෙලන් චාන් සහ  චාර්ල්ස් බිසන්  දෙදෙනා එක්ව පළමු නිමැවුම කරනව.


මිනිස් මුහුණේ ඇති ගුණාංගසැලකිල්ලට ගනිමින් ඉතා විශාලදත්ත ප්‍රමාණයක් භාවිතයෙන් මේ Facial Recognition පද්දති දියුණු කිරීමට/පුහුණු කිරීමට ලක් කරනව.

Source: wikipedia
Source: wikipedia

ඔබේ මුහුණේ හැඩය පදනම් කරගෙන රටාවන් විශ්ලේෂණය කිරීම මඟින් යම් පුද්ගලයෙක් අනන්‍ය ලෙසම හදුනා ගැණීමේ හැකියාවක් Biometric Artificial Intelligenceයෙදුම් වලට තියෙනව.

ඔබේ මුහුණ මඟින් ඉදිරිපත් කරන ඉරියව්/හැගීම් මනාව විශ්ලේෂණය ඉතා පහසු කාර්යයක් නොවේ.
Source: wikipedia



එහෙම මිනිස්සු හොයන්න පුලුවන් ද? එහෙම ව්‍යාපෘති ලොකෝ දැනටම කරනවද?


2018 වසරේ අප්‍රේල් මස 6 දින ඉංදියාවේ නවදිල්ලී පොලීසිය දරුවන් 45,000කට ආසන්න ප්‍රමාණයකගේ පිංතූර මුහුණු හදුනා ගැණීමේ තාක්ෂණික පද්දතියකට එක් කිරීම මඟින් අතුරු දහන් වූ දරුවන් 2930ක් දින 4ක් තුළ සොයා ගැණීම ඒ දරුවන්ගේ සහ දෙමාපියන්ගෙත් වාසනාවක්. 

මෙහිදි දෙමාපියන් ලබා දෙන පිංතූරයක් සහ නගරයේ ආරක්ෂිත කැමරා මඟින් ලබා ගන්නා විඩීයෝ දත්ත සමඟ ඉහත කී තාක්ෂණය සහිත යෙදුමක් හරහා සැසදීම මඟින් අදාල දරුවන් හදුනා ගැණීම සිදු වෙනව. දරුවන්ගේ දෙමාපියන් ලබා දෙන පිංතූර දරුන් අතුරු දහන් වූ දිනට පෙර දින ලබාගත් පිංතුර නොවන බැවින් අදාල පිංතුරය සහ දරුවන්ගේ වර්තමාන පෙනුමේ සැලකිය යුතු වෙනසක් ඇති නිසා අදාල යෙදුම්/පද්ධති වලට වයස වෙනස් වීම යන සාදකය සඳහා භාවිත කරන ඇල්ගොරිදම් වඩා ප්‍රශස්ත තත්වයක පැවතීම ඉතා වැදගත්.

මේ තාක්ෂණය නිතියේ රැහැනින් බේරි සිටින පුද්ගලයින් සොයා ගැණීමටද භාවිත කළ හැකි යාවත් ඇති අතර කිසිදු අපරාදයක් නොකළ අහිංසක මිනිසුන් පවා ආරක්‍ෂක අංශ වලට ගොදුරු වීමේ අවදානමක් ඇත. 
උදාහරණයක් ලෙස ලංකාවේදි නම් විරෝදතාවලට එක්වන අහිංසකයින්ට අබසරණයි!

එනම් විවිධ විරෝදතා සඳහා එක්වන පුද්ගලයින් ඉතා පහසුවෙන් මේ තාක්ෂණය හරහා සොයාගැණීමත් භාවිත කරන  පද්ධතියේ දොසක් නිසා නිවැරදි පුද්ගලයෙක් වුවද අනවශ්‍ය ලෙස කරදරයේ වැටීමක් සිදු විය හැක.


Photo: independent.co.uk


2016  Amazon ආයතනය හදුන්වා දුන් Real-time Facial Recognition සේවාව ඇමරිකාවේ නිතිය ක්‍රියාත්මක කරන සහ වෙනත් රජයේ ආයතන වෙත විකිණීම ඇරඹුවත් පසුව සමාගමේ සෙවකයින් සහ කොටස්කරුවන් මෙම සේවාව ආරක්‍ෂක අංශ වෙත ලබා දීම නවත්වන ලෙස ඉල්ලා සිටින ලදි.


දැන් මම දාපු පිංතූරෙන් මොකද වෙන්නේ?

සාමාන්‍යන් ඉහත සඳහන් කළ පද්ධතියක් නිසි ලෙස ප්‍රශස්ත ලෙස ක්‍රියාත්මකවීම සඳහා, විශේෂයෙන්ම වයස වැඩී වීම සහ හදුනා ගැණීමට අදාල ඇල්ගොරිදම් පුහුණු කිරීමට අවශ්‍ය මිනිස් මුහුණු ප්‍රමාණය ඔබට සිතා ගැණීමටවත් නොහැකි තරම්. 100, 200, මිලියනයක් නොව එය පෙටා බයිට් ප්‍රමාණයක දත්ත ප්‍රමාණයක් විය හැක.



ඉතින් මෙහෙම පිංතුර අපි කලින් දාපු පිංතුර වලින් හොයාගන්න පුලුවන් නේද?

දැනට අන්තර්යාලයේ ඔබෙත්, මගෙත් විවිධ පුද්ගලයින්ගේ පිංතුර ඇතත් ඉන් බෝහෝමයක් නිවැරදි ලෙස වයස හදුනා ගත හැකි ලෙස ඇති දත්ත නොවේ. එලෙස ඉතා පහසුවෙන් ගන්න පිංතූර සහ විඩියෝ යළි ඉතා විශාල සම්පත් (කාලය, මුදල්, පරිගණක බලය, දැණුම ) යොදාගනිමින් පෙරා වෙන්කරගත යුතු වෙනව.

නමුත් මේ දිනවල සිදුවන #10yearchallange  රැල්ල හරහා ඉතා පහසුවෙන්ම යම් පුද්ගලයකුගේ වසර 10ක කාලපරාසයක් තුළ ලබා ගන්නා ලද පිංතුර සමාජ ජාල හරහා ඔබ නොදන්නා ව්‍යාපෘති වලට ලබා දී අවසන්.


ඉතින් මම දෙන පිංතූරය කාටවත් ගන්න බැනේ?
ගත්තත් අතුරුදහන් වුන ළමයෙක් හදුන ගන්න දායක වෙනව නේද මමත්?

2018 වසරේ මාර්තු මස කරලියට පැමිණි "Facebook–Cambridge Analytica" අර්බුදයවස්තාවේදි වාර්තාවුනේ මිලියන 87ක පරිශීලකයින්ගේ දත්ත අදාල සිදුවීමට අයත් වූ බව Facebook සමාගම පසුව පිළිගෙන තිබුණි.
ඔබ ලබා දෙන දත්තවල අයිතිය කාටද? භාවිත කරන්නේ කුමණ ආයතනද? කුමණ කාරනා සඳහා ද යනවග ඔබ දන්නවා ද?



මේ සියදිවි හානි කරගැණීමකට අදාලව සජිවීව විකාශය කළ විඩීයෝවක් ඉවත් කිරීමට කළ ඉල්ලීම Facebook බැහැර කළ අවස්ථාවක්. https://www.newstalkzb.co.nz/news/national/concerns-raised-after-video-of-teens-suicide-posted-on-facebook/


අවසාන වශයෙන් මේ සටහන කියවන දෙමාපියන්ගෙන් මා විමසන්නේ ඔබේ දියණියගේ මල්වර උත්සවයේ පිංතුර සමාජ මාද්‍ය හරහා එක් කරන්නේ දරුවාගේ කැමත්ත සහිතවද?

දරුවන්ගේ උපන්දින සහ වෙනත් විශේෂ අවස්ථා සියල්ල හිතපිතුරන් සමඟ බෙදා ගැනිමේදි වරින් වර ඔබේ දරුවාගේ පිංතූර ලබා දෙන්නේ කාටද? 
සමාජ ජාල වෙත ඔබේ පුද්ගලික තොරතුරු (සුවිශේෂි තොරතුරු,  පිංතූර) ලබා දීමට පෙර දෙවරක් හිතන්න.

ජය! 

 





Comments

Popular posts from this blog

ජාතිවාදය සහ අන්තර්ජාල නිදහස

තිස් වසරක යුද්ධයෙන බැටකැ රටක් ලෙස අමිහිරි අත් දැකීම් සහ කදුලු පිරිණු රටක් යළිත් ලේ විලක් බවට පරිවර්තනය වීම කිසී සේත්ම නොවිය යුත්තක්!

තම දේශපාලන, ව්‍යාපාරික සහ උද්ගලික අවශ්‍යතා සඳහා කෝටත් තෛලය ලෙස ජාතිවාදය ඈවිස්සීම අපේ රටේ සමහරක්ට සුලු දෙයක්.

අපි මොකක්ද බලා පොරොත්තු වෙන්නේ? සිංහල දෙමාපියන් යටතේ අපි ඉපදුන නිසා අපි අනෙක් ජාතීන්ට වෛර කරනවද?

මීට සති කිහිපයකට උඩ දී මේ දුපතේ ජනප්‍රිය පුවතක් වූයේ සිංගප්පුරු රජය තම අයවැයෙන් පසුව 2018 වසර සඳහා සිංගප්පුරූ ඩොලර් 300ක් බැගින් තම රට වැසියන්ට "Hongbao" නම් වූ බෝනස් එකක් ලෙස බෙදා දීමයි.

මෙහි දි සත්‍යලෙසම සිදු වූයේ වාර්ශික ආදායම සි.ඩොලර් 28,000ට අඩු නම් සි.ඩොලර් 300ද, වාර්ශික ආදායම සි.ඩොලර් 28,001 ත් - 100,000ත් අතර නම් සි.ඩොලර් 200  වාර්ශික ආදායම සි.ඩොලර් 100,000ට වැඩි නම් සි.ඩොලර් 100ක්ද ලෙසයි.
අපේ අය මේයට හේතුව ලෙස දැක්කේ සිංගප්පුරු රජයේ සියලුම අමාත්‍ය වරුන් උපාධි ධාරින් වීමයි.

එතකොට රටේ වෙන කිසිදු වෙනසක් නැද්ද?

සරලව පවසනවා නම් දෙවන ලෝක යුද්ධයේදි (1942-1945) ජපාන අධිරාජ්‍යා යටතට පත්වන සිංගප්පුරුව යුද්ධය අවසන් වෙත්ම බ්‍රිතාන්‍ය පාලනයටත්…

හේරත් ගෙදර ගියා

2008 වසරේ දිනක මධ්‍යම පළාත් තොරතුරු තාක්ශන පුහුණු මධ්‍යස්්ථානයේ පැවති දින 5ක නේවාසික වැඩසටහනක් අධ්‍යාපන අමාත්‍යාංශයෙන් දියත් කළා. මේක කළේ සුෙච්ත ඔව් අර අලුත්ගම සින් එකට තනියම පිකට් කළේ එයා තමයි. මේ වැඩසටහනට විවිධ ගුරු චරිත එක්ව සිටියා. ඒ අය විවිධ වු හැකියාවන් වගේම ගති ගුණ තිබු අය. හේරත් සර් ඔවුන් අතරින් කෙනෙක්. නඩේ ගුරා මෙරට ‘පරිගණකයක් භාවිතයෙන්’ රජයේ පාසලක පරිගණක අධ්‍යාපනය ලබා දේ නම් ඒ සැම පාසලකම වගේ තොරතුරු තාක්ශන ගුරුවරු මෙන්ම අධ්‍යාපන විද්‍යාපිඨ වල පිරිස් ද මේ හේරත් චරිතය අනිවාර්යෙන්ම දන්නව. මොකද පාසල් වල වාර්ශික පරිගණක නඩත්තුව සදහා රට වටා යන ගුරුවරුන් කිහිප දෙනාගෙන් කෙනෙක් මොහු. අැත්තටම මොහු ඒ ගමනේ නඩේ ගුරා කිවත් වැරදි නැ. කොට අදින අලි මේ පිරිස රටවටේ යමින් පැත්තකට විසි කර තිබු පරිගණකවලින් අඩකට වඩා සැම විටම යළි භාවිත කළ හැකි අයුරින් පිළිසකර කර දීමත්, පාසල් වලින් එන ගුරුවරුන් සහ දරුවන් සදහා තම දැණුම බෙදා දිමත් නොපැකිලව සිදු කරනව. නමුත් මේ මුදල් ඉතිරිය ඔබ මෙතෙක් නොදැන සිටියා විය හැක. බටා ගෙනව නේද? ඇත්තටම ගාල්ල අවට පුදගලික මට්ටමින් අප සංවිධානය කළ වැඩසටහන් ගණනාවකට නුවර සිට තම යතුරු …

How to install Stride on Fedora RHEL CentOS

Stride is the complete communication solution that empowers teams to talk less and do more. It's everything teams need to stay connected but keep moving.
Stride is a new kind of messaging that: 
Turns conversations into action with integrated collaboration toolsBrings all the right people together instantly with built-in voice and video conferencingGives you the space to disconnect when needed so you can get to done, faster Please note that Stride is not an open source tool.
Still you can use stride on Fedora, CentOS or RHEL in case if your employer asked to use stride.

01. Create yum repo file

sudo cat /etc/yum.repos.d/stride-yum-repo.repo[stride-yum-repo]
name=Repo for Atlassian Stride
baseurl=https://packages.atlassian.com/stride-yum-client
gpgcheck=0
gpgkey=https://packages.atlassian.com/stride-yum-client/repodata/repomd.xml.key

02. sudo dnf makecache --repo=stride-yum-repo

03. sudo dnf install stride

Now start stride on Fedora, CentOS or RHEL.

 PS: I have tested on Fedora 28